Hyperkeratose door lymfoedeem

Artikel bewaren

Je hebt een account nodig om artikelen in je profiel op te slaan

Login of Maak een account aan
Voet met hyperkeratose als gevolg van lymfoedeem

Meneer Groenewegen (70 jaar) heeft een bruinige aanslag op zijn tenen die in 1,5 jaar verder toeneemt. Wat is het? En wat kan de pedicure eraan doen? We leggen het voor aan dermatoloog dr. Johan Toonstra.

Op de linker tenen van meneer Groenewegen* verschijnt dorsaal een bruinige aanslag (zie foto 1, bovenin).

Foto 2 (Foto: Esther Sniekers)

Na 1,5 jaar blijkt deze uitslag in omvang te zijn toegenomen en zich ook op de dorsale zijde van de rechtervoet te manifesteren (foto 2, rechts). “Het lijkt een soort ‘plak’ van huidcellen, een flinterdun laagje dat bovenop de huid liggen”, vertelt medisch pedicure Esther Sniekers. “Het voelt niet hard aan. Ik weet niet wat het is en of ik hier iets aan kan doen.”

Hyperkeratose

We leggen de foto’s voor aan dermatoloog dr. Johan Toonstra. Hij vertelt: “Dit is  hyperkeratose, een fenomeen dat je vooral bij lang bestaand lymfoedeem** ziet. Bij gewoon veneus oedeem komt deze vorm van hyperkeratose niet voor. Met een ureum-houdende zalf en vooral door compressief zwachtelen zou je de huid hier een heel stuk kunnen verbeteren. Misschien is de hyperkeratose te verweken door goed in te vetten en voorzichtig weg te halen. Daarbij moet de medisch pedicure er wel bijzonder goed voor waken om geen wondjes te maken. Daardoor zou je wondroos kunnen veroorzaken. Het is verstandig om de verpleeghuisarts hier eens naar te laten kijken.”

Ureum

Die raad volgt medisch pedicure Esther Sniekers op. “De verzorgenden smeren de voeten en onderbenen nu dagelijks in met een neutrale, vette crème op basis van vaseline. Toen meneer Groenewegen nog thuis woonde, gebruikte zijn echtgenote daar een voetencrème met een hoog percentage ureum voor. Mijn collega medisch pedicure Hettie Klootwijk die zijn voetzorg deed toen hij nog thuis woonde, vertelde dat zijn huid daar destijds goed van opknapte. Ik zal de verzorgenden hierover informeren en hen adviseren ook een zalf op basis van ureum te gaan gebruiken.”

hyperkeratose
Foto 3 (Foto: Hettie Klootwijk)

De bruinige uitslag op foto 3 is ook hyperkeratose, ontstaan door langdurig lymfoedeem. (Deze foto plaatsen we als voorbeeld, maar het betreft het been van een andere cliënt van Hettie Klootwijk).

 

* De casus van meneer Groenewegen komt uitgebreid aan bod in Podopost nr 1, 2020.
** In het boek ‘Voeten en huid’ van Johan Toonstra en Anton de Groot lees je hier meer over.